Rằm tháng Giêng – Tết Thượng nguyên

Bài viết Rằm tháng Giêng – Tết Thượng nguyên thuộc chủ đề về HỎi Đáp thời gian này đang được rất nhiều bạn quan tâm đúng không nào !! Hôm nay, Hãy cùng Hàng Nhật Cao Cấp tìm hiểu Rằm tháng Giêng – Tết Thượng nguyên trong bài viết hôm nay nhé ! Các bạn đang xem bài viết : “Rằm tháng Giêng – Tết Thượng nguyên”

Thông tin chi tiết về Rằm tháng Giêng – Tết Thượng nguyên



Ngày 15/2, cũng là ngày Rằm tháng Giêng năm Nhâm Dần, nhiều gia đình tổ chức cúng hoặc đi lễ đền, chùa nhân dịp Tết Thượng nguyên. Dân gian vẫn truyền tụng câu nói “Đi lễ quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng”.

Vậy, từ khi nào, người Việt có tục lệ tổ chức Tết Thượng nguyên?

Sử sách nước ta thời xưa không ghi chép cụ thể về vấn đề này. Chỉ có một số tài liệu cho biết, vào thời Lê sơ, Rằm tháng Giêng hay Nguyên tiêu là dịp để các văn nhân, tài tử, các học sĩ trong cung đình cùng nhau xem hoa thưởng nguyệt, làm thơ xướng họa, ứng đáp câu đối, hay nghe đàn xem hát, diễn trò… Rất nhiều bài thơ về dịp Nguyên tiêu đã ra đời từ thời này.

Còn việc lễ cúng trong dịp Tết Thượng nguyên được cho là bắt nguồn từ các nghi lễ liên quan đến nông nghiệp của nhân dân ta, với nghi thức thờ ba yếu tố gắn bó mật thiết với sản xuất nông nghiệp gồm thờ trời vào Rằm tháng Giêng (Tết Thượng nguyên), thờ đất vào Rằm tháng Bảy (Tết Trung nguyên) và thờ thần nước vào Rằm tháng Mười (Tết Hạ nguyên – ba lễ này gọi chung là Tam nguyên). Ba vị thần này cũng đi vào tín ngưỡng thờ Mẫu của dân tộc ta, hóa thân thành Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Địa Phủ và Mẫu Thoải. Các nhà nghiên cứu văn hóa xác định, tín ngưỡng thờ Mẫu ở nước ta được hình thành vào thời Lê trung hưng (thế kỷ 16 – 17).

Rằm tháng Giêng - Tết Thượng nguyênTrang hoàng trong ngày Rằm tháng Giêng tại phố cổ Hội An.

Theo quan niệm dân gian, vào Rằm tháng Giêng, Rằm đầu tiên của năm mới, nhân dân tổ chức cúng lễ để cầu trời phù hộ cho một năm có nhiều điều may mắn, người làm nông nghiệp mong mưa thuận gió hòa, trồng trọt, buôn bán cả năm đều thuận lợi. Các lễ cúng vào dịp lễ Tam nguyên có lẽ cũng đã được nhân dân tiến hành từ thời đó hoặc trước nữa.

Qua đến thời Nguyễn, thì ngày Rằm tháng Giêng đã được xác định là ngày lễ lớn của triều đình. Điều này được quy định từ thời vua Minh Mạng. Theo bộ chính sử của triều Nguyễn, “Đại Nam thực lục”, thì năm Minh Mạng thứ 16 (1835), mùa thu, tháng 9, triều đình bắt đầu định thêm thể lệ các tiết lễ hằng năm.

Bộ này sử viết, nhà vua dụ nội các rằng: “Nhà nước xét theo phép xưa, làm sáng điển lễ. Hằng năm có 5 kỳ tế hưởng ở nhà tôn miếu, cho đến các Tết như Nguyên đán, Thanh minh, Đoan dương, Trừ tịch đều có lễ tiến cúng để tỏ thành kính. Lễ nghi và ý nghĩa đã là chu đáo. Lại nghĩ: Những ngày tuần tiết như: Thượng nguyên, Hạ nguyên, Trung nguyên, Thất tịch (7/7), Trung thu (Rằm tháng Tám), Trùng dương (9/9), Đông chí (ngày 22 hoặc 23 tháng 12 dương lịch), người xưa cũng có cúng lễ, mà tục nước ta thật thà chất phác chưa cử hành được hết. Vậy sai bộ Lễ tham bác xưa nay, châm chước kiến nghị, tâu lên trẫm nghe”.

Đến khi lời bàn của quần thần dâng lên thì vua chuẩn định: “Từ nay, phàm những tiết Đông chí, Thượng nguyên, Trung nguyên và Hạ nguyên đều làm cỗ bàn dâng cúng các miếu và điện Phụng Tiên (thờ vua Gia Long và hoàng hậu), lễ nghi như lễ tiết Đoan dương (riêng tiết Thượng nguyên, gặp ngày đản ở điện Phụng Tiên thì những lễ phẩm cứ chiếu theo lệ, bày đặt như cũ, không phải làm thêm cỗ bàn). Còn những tiết Thất tịch, Trung thu và Trùng dương đều dùng hoa quả nước trà và của ngon vật lạ (ngày Đông chí, làm lễ 3 tuần rượu; các tiết khác làm lễ một tuần rượu). Vào những tiết Thượng nguyên và Trung thu, thì treo đèn suốt đêm để nêu bật ngày Tết nhằm thời tiết đẹp”.

Đến năm sau là năm Minh Mạng thứ 17 (1836), triều đình nhà Nguyễn quy định rõ việc chuẩn bị lễ vật, để dâng cúng trong các dịp lễ tiết này. Triều thần bàn rằng, đất nước lấy nông nghiệp làm đầu, việc cúng tế cốt cầu mong cho mưa thuận gió hòa, giảm bớt thiên tai, nên hằng năm, về Tết Trung nguyên ở các miếu và điện Phụng Tiên đều theo lệ Tết Nguyên đán, bày mũ đai, xiêm, áo bằng đồ mã, vàng giấy, bạc giấy, mâm giấy, hòm giấy, kho giấy; khi lễ xong, đốt mã đi và theo lệ như hai tiết Thượng nguyên, Trung thu, thắp đèn suốt đêm.

Theo lệ thường, các vua triều Nguyễn thiết đại triều vào các ngày mùng Một và Rằm hằng tháng. Đến mùa thu năm Minh Mạng thứ 20 (1839), nhà vua mới chuẩn định từ năm này, phàm các ngày Tết Tam nguyên (Rằm tháng Giêng, tháng Bảy, tháng Mười âm lịch) và Tết Trung thu, các quan trong triều đều được miễn triều yết, cho phép được ở dinh thự tắm gội nghỉ ngơi ăn Tết. Duy các quan văn từ tứ phẩm, võ từ tam phẩm trở xuống, vẫn phải túc trực như thường.

Về nghi thức cúng tế khi có nhà vua trực tiếp hành lễ tế dịp Tết Thượng nguyên, châu bản triều Nguyễn ghi chép bản phúc trình của Bộ Lễ năm Tự Đức thứ 23 (1870) rằng: “Bộ thần đã bàn bạc lại, nghĩ xin từ nay về sau, hàng năm phàm có các lễ tiết ở Thái miếu, Thế miếu, trừ hai lễ Trừ tịch và Chính đán ra, còn các lễ tiết: Mùng 2, mùng 3, Thượng nguyên, Đoan dương, Thất tịch, Trung nguyên, Trung thu, Trùng dương, Đông chí, Hạ nguyên và các ngày sóc vọng (Rằm, mùng Một) hàng tháng cùng lễ ngũ hưởng và thường ngày, nếu như có Hoàng thượng đến làm lễ đều xin sắc thị trước.

Bộ thần sẽ hội đồng với các viên Thị vệ sứ, Từ tế Chánh Phó sứ, đến chái phía Đông của miếu sở thiết đặt lễ phẩm chuẩn bị. Đến giờ Hoàng thượng khăn áo đầy đủ từ điện Cần Chính lên xe đến khu đất bên ngoài miếu, theo cửa bên trái vào tiểu thứ nghỉ chân. Các nhân viên của Ty Từ tế áo mũ đầy đủ, theo các án thờ phụng đốt đèn, nến và mở trướng khám cho chỉnh tề. Một viên Trung sứ vào tấu mời Hoàng thượng ra nơi lập vị. Lễ xong Hoàng thượng xuống thềm trở về cung”.

Châu bản triều Nguyễn cũng cho biết, thời gian nhà vua thực hiện lễ cúng Tết Thượng nguyên là sau canh 5 đêm ngày 14 tháng Giêng: “Ngày làm lễ khắc 7 canh 5 ngày 14 tháng Giêng. Cho mở cửa Chương Đức để các sở ty đem lễ phẩm vào và lưu lại cho đến hết canh”.

Giáo dục thời đại

  • Lời chúc Valentine siêu ngọt ngào, khiến mọi trái tim dù khô cứng cũng muốn tan chảy

    Lời chúc Valentine siêu ngọt ngào, khiến mọi trái tim dù khô cứng cũng muốn tan chảy

    Những lời chúc Valentine lãng mạn, ngọt ngào, pha chút hài hước dường như là món quà tinh thần vô cùng ý nghĩa mà bất kỳ bạn trai hay bạn gái nào cũng muốn…

  • Khám phá những truyền thuyết thú vị về ngày Lễ tình nhân

    Khám phá những truyền thuyết thú vị về ngày Lễ tình nhân

    Ngày 14/2 hàng năm từ lâu được xem là ngày lễ đáng mong đợi nhất của các cặp tình nhân. Đây là dịp tôn vinh tình yêu đôi lứa nhưng cũng có ý nghĩa rộng hơn, là…

  • Việt Nam phát hành bộ'Tem Tình yêu' có hương hoa hồng dịu ngọt

    ✅ Mọi người cũng xem : associate consultant là gì

    Việt Nam phát hành bộ ‘Tem Tình yêu’ có hương hoa hồng dịu ngọt

    Bộ “Tem Tình yêu” được phát hành năm nay là tem được in phủ vernish định vị bông hoa hồng ở trung tâm mẫu tem, kết hợp hương hoa hồng dịu ngọt.

  • Hà Nội: Rạp chiếu phim sẵn sàng đón khán giả

    ✅ Mọi người cũng xem : hạ viện của nga là gì

    Hà Nội: Rạp chiếu phim sẵn sàng đón khán giả

    Ngay khi có thông tin Hà Nội cho phép các rạp chiếu phim mở cửa hoạt động trở lại, các hệ thống rạp đã thực hiện công tác vệ sinh, đảm bảo an toàn phòng chống…

  • Ẩm thực Việt được vinh danh tại kênh truyền hình lớn nhất nước Pháp

    Ẩm thực Việt được vinh danh tại kênh truyền hình lớn nhất nước Pháp

    Thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Pháp, trong khung giờ vàng phát sóng bản tin thời sự ngày 7/2 của kênh truyền hình lâu đời và lớn nhất Pháp – kênh TF1, đã…

  • Khai hội đền Huyền Trân'Ngưỡng vọng tiền nhân'

    ✅ Mọi người cũng xem : expenses trong kế toán là gì

    Khai hội đền Huyền Trân ‘Ngưỡng vọng tiền nhân’

    Với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, Lễ hội đền Huyền Trân năm 2022 tại tỉnh Thừa Thiên Huế đã chính thức khai hội sáng ngày 9/2 (tức ngày mùng 9 tháng Giêng…

Masan của tỷ phú Nguyễn Đăng Quang phải vay nghìn tỷ thanh toán trái phiếu

✅ Mọi người cũng xem : độ sụt bê tông là gì

Masan của tỷ phú Nguyễn Đăng Quang phải vay nghìn tỷ thanh toán trái phiếu

Doanh nghiệp bà Đặng Thị Hoàng Yến'tâm tư', tố HoSE đối xử bất bình đẳng

Doanh nghiệp bà Đặng Thị Hoàng Yến ‘tâm tư’, tố HoSE đối xử bất bình đẳng

Sóc Trăng dừng chủ trương xây tượng cá chép hoá rồng gần 15 tỷ đồng

Sóc Trăng dừng chủ trương xây tượng cá chép hoá rồng gần 15 tỷ đồng

Bộ Quốc phòng đồngý với đề xuất của Bộ GD&ĐT về cấp giấy tạm hoãn nghĩa vụ quân sự

✅ Mọi người cũng xem : giấy decal là gì

Bộ Quốc phòng đồng ý với đề xuất của Bộ GD&ĐT về cấp giấy tạm hoãn nghĩa vụ quân sự

Toyota Innova Zenix ra măt tại Indonesia, sắp về Việt Nam?

Toyota Innova Zenix ra măt tại Indonesia, sắp về Việt Nam?

Người Việt chạy khỏi casino: Nghĩ lương 1.000 USD, ai ngờ như địa ngục

✅ Mọi người cũng xem : dynamo là gì

Người Việt chạy khỏi casino: Nghĩ lương 1.000 USD, ai ngờ như địa ngục



Các câu hỏi về lễ thượng nguyên là gì


Nếu có bắt kỳ câu hỏi thắc mắt nào vê lễ thượng nguyên là gì hãy cho chúng mình biết nhé, mõi thắt mắt hay góp ý của các bạn sẽ giúp mình cải thiện hơn trong các bài sau nhé

Related Posts

About The Author